گزارش تحلیلی دیدگاه مدیران صنعت مالی درباره وضعیت بازار سرمایه

به گزارش شما و اقتصاد: از نگاه مدیران، یکی از مشکلات اصلی صنعت مالی، نبود تعادل مناسب میان نظارت و اجراست. اگرچه نظارت برای حفظ سلامت بازار ضروری است، اما رویه‌های پیچیده و بعضاً بازدارنده می‌توانند مانع توسعه و چابکی نهادهای مالی شوند. در همین راستا، تعیین سطح اهمیت در فرآیندهای نظارتی و حرکت به سمت نظارت مبتنی بر ریسک، از اصلاحات ضروری به شمار می‌رود. همچنین ثبات و پیش‌بینی‌پذیری مقررات، به‌ویژه در شرایط بحرانی، اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تصمیمات موردی و تغییرات مکرر قوانین، ریسک عملیاتی نهادها را افزایش داده و اعتماد سرمایه‌گذاران را کاهش می‌دهد.

موضوع دیگری که مورد تأکید قرار گرفته، ضرورت ایجاد وحدت رویه در بازگشایی نمادهاست. نبود رویه روشن و یکسان در این زمینه می‌تواند موجب افزایش ابهام، تشدید رفتارهای هیجانی و ایجاد احساس تبعیض میان سهامداران شود. تدوین فرآیندهای شفاف برای توقف، افشا و بازگشایی نمادها می‌تواند به بهبود نقدشوندگی و اعتماد عمومی کمک کند.

در کنار عوامل مقرراتی، نقدینگی مازاد در اقتصاد نیز به‌عنوان یکی از ریشه‌های ناکارآمدی بازار مطرح شده است. نقدینگی فراوان، در صورت نبود سازوکار مناسب برای هدایت به سمت تولید، می‌تواند موجب شکل‌گیری حباب‌های سفته‌بازانه و افزایش فاصله ارزش دارایی‌ها از ارزش واقعی شود. در چنین شرایطی، هزینه تأمین مالی بنگاه‌های مولد افزایش یافته و منابع به جای ورود به فعالیت‌های اقتصادی شفاف و مولد، در بازارهای کوتاه‌مدت و غیرمولد گردش می‌کنند.

مدیریت نقدشوندگی نیز از دیگر دغدغه‌های مهم مدیران صنعت است. نهادهای مالی باید پیش از وقوع بحران، برای سناریوهایی مانند افزایش فشار فروش، خروج سرمایه‌گذاران و اختلال در عملیات، برنامه مشخص داشته باشند. ارتباط شفاف و مستمر با سرمایه‌گذاران، تدوین برنامه تداوم فعالیت و پیش‌بینی منابع نقد، از اقداماتی است که می‌تواند از انتقال بحران به کل بازار جلوگیری کند.

درخصوص شکاف میان ارزش بازار و NAV شرکت‌های سرمایه‌گذاری، مدیران عوامل مختلفی را مؤثر می‌دانند. وجود دارایی‌های کم‌کیفیت یا اصطلاحاً سمی، ضعف حاکمیت شرکتی، تعارض منافع میان مدیران و سهامداران و ناتوانی در اصلاح به‌موقع پرتفوی، از مهم‌ترین این عوامل هستند. در واقع، بازار تنها به NAV اسمی توجه نمی‌کند، بلکه کیفیت دارایی‌ها، میزان نقدشوندگی آن‌ها و توانایی مدیریت در ایجاد سود را نیز در ارزش‌گذاری لحاظ می‌کند.

به همین دلیل، شرکت‌های سرمایه‌گذاری که سودآوری پایدارتر، مدیریت فعال‌تر و پرتفوی باکیفیت‌تری دارند، معمولاً از تخفیف کمتری نسبت به NAV برخوردار می‌شوند و حتی ممکن است نسبت قیمت به NAV بالاتری داشته باشند. در مقابل، دارایی‌های غیرشفاف، سودآوری غیرقابل پیش‌بینی و ضعف در حاکمیت شرکتی، موجب افزایش تخفیف بازار نسبت به NAV می‌شود. بنابراین، ارزیابی شرکت‌های سرمایه‌گذاری صرفاً بر اساس ارزش روز دارایی‌ها کافی نیست و باید قابلیت تحقق سود و کیفیت مدیریت نیز بررسی شود.

ترکیب پیشنهادی یکی از مدیران برای ماه‌های آینده شامل 70 درصد سهام، 15 درصد طلا و 15 درصد نقره بوده است. این ترکیب نشان‌دهنده حفظ نقش اصلی سهام در پرتفوی، در کنار استفاده از طلا و نقره به‌عنوان ابزار پوشش ریسک تورم، کاهش ارزش پول ملی و ریسک‌های سیاسی است. البته وزن مناسب هر دارایی باید با توجه به افق سرمایه‌گذاری، میزان ریسک‌پذیری و نیاز سرمایه‌گذار به نقدشوندگی تعیین شود.

در مجموع، دیدگاه مدیران صنعت مالی بر این نکته متمرکز است که مشکلات بازار سرمایه با اصلاحات مقطعی یا رشد کوتاه‌مدت شاخص حل نمی‌شود. ثبات سیاسی و اقتصادی، کنترل تورم، هدایت نقدینگی به سمت تولید، اصلاح نظام بانکی و حقوقی، تقویت حاکمیت شرکتی و ایجاد مقررات شفاف و پایدار، پیش‌شرط‌های توسعه بازار هستند. همچنین نهادهای مالی باید مدیریت نقدینگی، ارتباط با سرمایه‌گذاران و برنامه‌ریزی سناریومحور را در مرکز فعالیت خود قرار دهند.

از منظر سرمایه‌گذاری، در شرایط فعلی توجه به شرکت‌هایی با سودآوری پایدار، جریان نقدی مناسب، دارایی‌های نقدشونده، حاکمیت شرکتی مطلوب و تخفیف منطقی نسبت به NAV اهمیت بیشتری دارد. با این حال، تا زمانی که ریسک‌های کلان و عدم پیش‌بینی‌پذیری کاهش نیابد، حتی رشد قیمت سهام نیز الزاماً به معنای بهبود بنیادی و پایدار بازار نخواهد بود.