تدوین بیش از ۱۲۰۰ استاندارد جدید در دو سال

شما و اقتصاد ـ رئیس سازمان ملی استاندارد ایران در نشست خبری به مناسبت هفته و روز ملی استاندارد، ضمن تشریح برنامه‌های تحولی این سازمان، از تدوین 1213 استاندارد جدید و بازنگری 10 هزار و 430 استاندارد در دو سال گذشته خبر داد. به گفته فرزانه انصاری، تغییر رویکرد از استانداردهای اجباری به نظام مقررات فنی و تقویت نقش نظارتی سازمان، از محورهای اصلی برنامه تحول این نهاد است.

انصاری با اشاره به شعار روز جهانی استاندارد در سال 2025، «چشم‌انداز مشترک برای جهانی بهتر»، گفت تمرکز امسال سازمان بین‌المللی استاندارد بر انرژی پاک و مقرون‌به‌صرفه است؛ موضوعی که استانداردها می‌توانند در بهبود عملکرد تجهیزات، کاهش اتلاف انرژی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در آن نقش‌آفرین باشند.

حرکت به‌سوی نظام یکپارچه مقررات فنی

رئیس سازمان ملی استاندارد با اشاره به تصویب «سند جامع و نقشه راه تحول نظام استاندارد کشور» در شورای عالی استاندارد، گفت این سند بر پایه 12 راهبرد و با توجه به مطالعات تطبیقی و نیازهای داخلی تدوین شده است. رویکرد محوری آن، حرکت از نظام استانداردهای اجباری به سمت مقررات فنی و نسل سوم استانداردسازی است.

بر اساس این رویکرد، دستگاه‌های اجرایی مسئول تدوین، اجرا و نظارت بر مقررات فنی حوزه‌های مربوط به خود خواهند بود و سازمان ملی استاندارد، نقش تنظیم‌گری و نظارت بر حسن اجرای این مقررات را بر عهده می‌گیرد. انصاری برای توضیح این تغییر، به زنجیره تولید گندم و آرد اشاره کرد و گفت در چنین زنجیره‌ای، دستگاه تنظیم‌گر مربوط باید استانداردها را تدوین و بازنگری کند و بر اجرای آنها نظارت داشته باشد.

به گفته وی، برنامه عملیاتی 20ساله اجرای سند نیز تدوین شده و بخش نخست آن، پنج سال اول را پوشش می‌دهد. ایجاد شبکه یکپارچه تنظیم فنی، تقویت نظارت‌های پسینی و بازنگری ساختار سازمانی با هدف افزایش چابکی، پاسخگویی و هوشمندسازی فرایندها، از دیگر بخش‌های این برنامه است.
 

بیش از 432 هزار بازرسی از محموله‌های تجاری

انصاری در تشریح عملکرد دو سال گذشته سازمان گفت در این مدت 157 استاندارد بین‌المللی با محوریت ایران در حوزه‌هایی از جمله صنایع غذایی، آرایشی و بهداشتی و فناوری به تصویب رسیده است. همچنین بیش از 432 هزار بازرسی از محموله‌های صادراتی و وارداتی و بیش از 820 هزار آزمون اندازه‌شناسی در حوزه‌هایی نظیر باسکول، وسایل توزین، نازل‌های سوخت و کالاهای پیش‌بسته‌بندی انجام شده است.

وی همچنین از تأیید صلاحیت بیش از دو هزار آزمایشگاه و حدود 40 شرکت بازرسی خبر داد و گفت با پذیرش نتایج ارزیابی‌های ایران در بیش از 110 کشور، زمینه تسهیل تجارت و کاهش آزمون‌های تکراری در بازارهای مقصد فراهم شده است. به گفته رئیس سازمان، این ظرفیت می‌تواند به کاهش زمان ترخیص کالا و هزینه‌های فعالان تجاری کمک کند.
 

طرح «نرخ کیفیت» و ارزیابی اثر اقتصادی استانداردها

رئیس سازمان ملی استاندارد از اجرای طرح «نرخ کیفیت» نیز خبر داد؛ طرحی که در آن، نظر مردم در کنار نتایج ارزیابی انطباق کالاها برای سنجش کیفیت محصولات در نظر گرفته می‌شود. انصاری گفت نتایج این طرح به‌زودی منتشر خواهد شد و می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با تولید، واردات و تنظیم‌گری مورد استفاده قرار گیرد.

او همچنین از انجام ارزیابی منافع اقتصادی تدوین استانداردها برای نخستین‌بار در کشور خبر داد و گفت این بررسی با هدف سنجش نقش استانداردها در رشد تولید ناخالص داخلی انجام شده است.

در بخش دیگری از نشست، برنامه‌های هفته استاندارد نیز تشریح شد. بر اساس اعلام رئیس سازمان، در این هفته از واحدهای تولیدی و خدماتی نمونه، دستگاه‌های اجرایی مشارکت‌کننده، شرکت‌های بازرسی، آزمایشگاه‌ها، نهادهای گواهی‌دهنده و فعالان حوزه کیفیت تقدیر می‌شود. همچنین مراسم روز جهانی استاندارد، سه‌شنبه 21 مهرماه در سالن اجلاس برگزار خواهد شد.